[Week van het geld 2015] Spaarpot is en blijft favoriete plek om geld te bewaren

De oude vertrouwde spaarpot staat met stip op nummer één in de top drie van plekken waar kinderen hun geld het liefst bewaren: in de spaarpot (76%), op de bank (55%) en in de portemonnee (35%). Opvallend is dat meisjes hun geld vaker in hun portemonnee bewaren en jongens daarentegen vaker op een speciaal plekje. Dit blijkt uit een peiling (pdf) van platform Wijzer in geldzaken onder ruim 500 kinderen uit groep 5 t/m 8 van de basisschool in het kader van de Week van het geld 2015*, die van 9 tot en met 13 maart wordt georganiseerd.

Kinderen hebben de afgelopen jaren beter inzicht gekregen in hoeveel geld zij hebben; 50% weet dit altijd, in 2011 was dit 44%. Van de ondervraagde kinderen vindt 71% zelf dat hij/zij goed met geld om kan gaan. Vier op de vijf kinderen vinden het belangrijk om te sparen en een kwart denkt best vaak aan geld. Volgens 77% van de kinderen zijn hun ouders ook tevreden over de manier waarop de kinderen met geld omgaan. Jongens geven het merendeel van hun geld uit aan computerspellen en speelgoed , meisjes aan speelgoed en spullen om zich mooi te maken.

Hoe ouder kinderen worden, hoe vaker ze een mobiele telefoon/smartphone bezitten; in groep 5 heeft ongeveer één op de vijf kinderen een mobiele telefoon, in groep 8 geldt dit voor 86% van de kinderen. In 2011 had nog maar 70% van de kinderen uit groep 8 een eigen telefoon. De kosten voor de mobiele telefoon worden overigens meestal niet door de kinderen zelf betaald, maar door de ouders.

Bijna alle kinderen (90%) praten wel eens met hun ouders over geld. Bijvoorbeeld over zakgeld, wie wat betaalt en wat een kind zelf mag kopen. Ouders hebben dus een belangrijke rol bij het leren verstandig om te gaan met geld. Dit blijkt ook uit een recent ander onderzoek (pdf), onder kinderen in groep 7 en 8 door Wijzer in geldzaken-partner de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB). Maar veel ouders zijn volgens dit onderzoek niet altijd consequent: als kinderen echt graag iets willen hebben, krijgt twee derde van hen het meestal toch van hun ouders zonder dat ze daar zakgeld voor bij hoeven te leggen.

*Vandaag startte de vijfde editie van de nationale Week van het geld. Basisschoolleerlingen leren van 9 t/m 13 maart 2015 omgaan met geld als opmaat naar een structurele plek in het onderwijscurriculum. Met meer dan 5.000 gastlessen (door medewerkers van onder meer banken, verzekeraars en gemeenten) op school en vele andere activiteiten in de klas of thuis, leren kinderen in het basisonderwijs een week lang alles over omgaan met geld. Tijdens de Week van het geld, een initiatief van platform Wijzer in geldzaken (dat weer een initiatief is van de Rijksoverheid in samenwerking met meerdere partners), zetten ruim 90 organisaties zich hiervoor door het hele land in. Iemand van de Rabobank legt bijvoorbeeld met hulp van animatiefiguren Bas Bankpas en Kees Krediet uit dat het belangrijk is om je pincode geheim te houden.

Tweederde ouders betalen kosten mobiele telefoon voor hun kind

De overgang van basisschool naar middelbare school leidt vaak tot meer financiële zelfstandigheid voor kinderen. Kinderen krijgen meer te besteden en gaan meer uitgeven. Maar wie betaalt wat? Ouders van 10 tot 14 jarigen blijken nog altijd ‘gulle gevers’ als het om hun eigen kroost gaat. Zaken als kleding (94%), uitjes (82%) en cadeautjes (79%) worden nog vaak (deels) betaald door de ouders, zo blijkt uit een nieuw onderzoek (pdf) van Wijzer in geldzaken onder ruim 500 ouders van kinderen uit groep 8, klas 1 en 2 van de middelbare school.

Daarnaast kwam naar voren dat 73% van de kinderen in groep 8 en 98% van de brugklassers beschikt over een eigen mobiele telefoon. Tweederde van de ouders nemen de kosten hiervan voor hun rekening.

betalen pannenkoek

Zowel veel kinderen uit groep 8 als brugklassers op de middelbare school hebben een bankrekening: 77% van de basisschoolleerlingen en 87% van de middelbare scholieren. Van de kinderen met een bankrekening hebben de brugklassers  wel veel vaker een pinpas: 85%, tegen 52%. Van degenen met een pinpas, mogen middelbare scholieren vaker zelfstandig pinnen (30% tegen 8% van de basisschoolleerlingen). Kinderen uit groep 8 pinnen veel vaker samen met de ouders (41% tegen 20% van de middelbare scholieren).

De opdrachtgever van het onderzoek –Wijzeringeldzaken.nl omschrijft zichzelf als de wegwijzer naar betrouwbare informatie over geldzaken– stelt de vraag of het verstandig is dat ouders zo makkelijk kosten op zich nemen. Het belang van leren omgaan met geld wordt gezien als een gedeelde verantwoordelijkheid van ouders en het onderwijs. Veel ouders worstelen met vragen over de financiële opvoeding. Zij kunnen hier terecht voor tips en een checklist over de financiële opvoeding.

Nibud: ‘Meer uitgaven op de middelbare school, maar minder afspraken’

De overgang van basisschool naar middelbare school leidt vaak tot meer financiële zelfstandigheid voor kinderen. Ze krijgen meer te besteden en gaan meer uitgeven. Toch heeft 42% van de jonge tieners niet gesproken over wie wat betaalt. Een gemiste kans, want praten over geldzaken is een goede manier om kinderen al vanaf jonge leeftijd financieel bewust te maken, zo blijkt uit onderzoek (pdf)* van platform Wijzer in geldzaken en het Nibud in het kader van de Week van het geld. Het doel van deze week is om basisschoolleerlingen te leren omgaan met geld.

Scholieren krijgen meer geld te besteden na de overgang naar de middelbare school. Zo krijgen acht van de tien kinderen meer zakgeld. Tegenover deze inkomstengroei staat ook een toename van de uitgaven. Eten en drinken, schoolspullen, de mobiele telefoon, leuke dingen doen, kleding, bijna alle uitgaven van jongeren nemen op de middelbare school toe. Van de middelbare scholieren koopt 33% bijvoorbeeld minstens 1x per week iets te eten of drinken tijdens of na schooltijd, tegen 8% van de kinderen op de basisschool. De toename van de uitgaven leidt er echter niet toe dat de scholieren slechter of beter met hun geld omgaan.

Middelbare scholieren maken daarnaast minder vaak afspraken met hun ouders over de besteding van hun eigen geld (zakgeld, bijverdiensten, rapportgeld) dan basisschoolleerlingen. Op de middelbare school heeft 28% hierover geen afspraken gemaakt, tegen 19% op de basisschool. Daarnaast verandert ook het karakter van de afspraken. Op de basisschool is de belangrijkste afspraak dat alle aankopen vooraf worden overlegd. Op de middelbare school zijn afspraken meer gericht op het scheppen van kaders: wat moet worden gekocht en wat mag wel en niet worden gekocht?

Een groot deel van de basisschoolleerlingen verwacht nog in gesprek te gaan over wie wat betaalt zodra ze naar de middelbare school gaan. Een groot deel van de middelbare scholieren geeft aan dat ze dit gesprek nooit hebben gevoerd. Een groter deel van de ouders geeft aan dat dit gesprek wel gevoerd is. Dit is blijkbaar niet voldoende overgekomen. Praten over geldzaken vormt een belangrijk onderdeel van de financiële opvoeding. Kinderen zien hun ouders als belangrijkste informatiebron als het gaat om geldzaken, zo blijkt uit eerder onderzoek van het Nibud.

Op de weg naar zelfstandigheid vormt de overgang naar de middelbare school een goed moment om het gesprek aan te gaan. Uitgaven nemen toe en de controle van ouders neemt af. Kinderen krijgen meestal niet direct geldproblemen als ze naar de middelbare school gaan, maar kunnen (zo blijkt uit eerder onderzoek) als ze ouder worden onverantwoord financieel gedrag gaan vertonen. Met behulp van zakgeld, maar juist ook door te praten over geldzaken kunnen ouders hun kinderen al vanaf jonge leeftijd leren met geld om te gaan.

Met bijna 5.000 gastlessen op school en vele andere activiteiten in de klas of thuis, leren kinderen in het basisonderwijs tijdens de Week van het geld een week lang alles over omgaan met geld. De vierde editie van deze actie vindt plaats van 10 tot en met 14 maart 2014. Door kinderen al jong financieel bewust te maken, wordt de basis gelegd voor financiële zelfredzaamheid op volwassen leeftijd, zo is de gedachte: jong geleerd is oud gedaan.

[youtube http://www.youtube.com/watch?v=tWMegoQlegY]

*Platform Wijzer in geldzaken en het Nibud deden onderzoek onder ruim 500 kinderen (uit groep 8, of de 1e, of 2e klas) en één van hun ouders naar de overgang van basisschool naar middelbare school. Het onderzoek vond plaats in het kader van de Week van het geld. Wijzer in geldzaken is een initiatief van het ministerie van Financiën, waarin partners uit de financiële sector, de wetenschap, de overheid en onderwijs-, voorlichtings- en consumentenorganisaties hun krachten bundelen om verantwoord financieel gedrag in Nederland te bevorderen.

Week van het geld 2012: ‘Ouders tevreden over financieel gedrag kinderen’

Twee derde van de Nederlandse ouders is tevreden over de manier waarop hun kind met geld omgaat. Als het kind bijsturing nodig heeft, dan heeft dat veelal te maken met de drang om te snel en te veel geld uit te willen geven (aan onzinnige dingen). Dit blijkt uit onderzoek (pdf) van Wijzer in geldzaken onder ruim 500 ouders van kinderen in groep 7 en 8 in het kader van de Week van het geld*. Van 12 t/m 16 november organiseren 80+ organisaties door het hele land activiteiten om kinderen in de leeftijd van 4 tot en met 12 jaar te leren omgaan met geld.

Om ouders te helpen bij de financiële opvoeding van hun kinderen, heeft Wijzer in geldzaken tevens een ouderkrant over financiële opvoeding gelanceerd met tips, checklists en een zakgeldcontract.

Zakgeld = leergeld
Bijna de helft van de ouders vindt het lastig om hun kind te leren omgaan met geld: 'Hoe leer je een kind de waarde van het geld?' Maar ook loslaten zorgt voor lastige situaties: het zakgeld is er om van te leren, maar ouders vinden het moeilijk toe te kijken hoe het kind verkeerde beslissingen neemt. Toch heeft bijna 80% van de ouders zijn/haar kind wel eens iets laten kopen waar het niet achter stond. Het advies om kinderen vanaf een bepaalde leeftijd zakgeld te geven zodat ze leren omgaan met eigen geld, wordt door negen op de tien ouders opgevolgd. Wel krijgt één op de tien kinderen dit zakgeld onregelmatig. Een kwart krijgt het maandelijks, de helft krijgt het wekelijks.

'Kinderen echte spaarders'
De Nederlandse spaarzin zit er al op jonge leeftijd in. Bijna de helft van de ouders typeert zijn/haar kind als 'zuinig, een echte spaarder'. Bij twee op de tien kinderen past de typering 'geeft gemakkelijk geld uit, het is vaak op'. Van alle lessen die ouders hun kinderen op het gebied van geld kunnen leren, wordt 'je kunt pas iets kopen als je genoeg gespaard hebt' het meest genoemd als belangrijke les (61%). Ook vindt 60% van de ouders het een van de belangrijkste lessen om hun kroost bij te brengen dat je niet meer kunt uitgeven dan er binnenkomt.

Praten over geld voor ouders geen taboe
Hoewel maar weinig kinderen weten wat de ouders verdienen, is praten over geld geen taboe. Zo praat een kleine meerderheid van de ouders met de kinderen over financiële tegenslagen en weet een zelfde kleine meerderheid ook in grote lijnen waaruit de vaste lasten bestaan. Twee derde van de ouders heeft met de kinderen over de economische crisis gesproken en de werking van reclame is door acht op de tien ouders uitgelegd.

'Als ik later groot ben' word ik rijk
Thema van de Week van het geld 2012 is 'Als ik later groot ben'. Zeven op de tien kinderen in groep 7 en 8 weten volgens de ouders nog niet wat ze willen worden. Beroepen die het meest genoemd worden zijn juf/meester, dierenarts, arts/dokter, architect en directeur/eigenaar/manager. Opvallend is dat maar liefst drie op de tien kinderen het over veel geld verdienen hebben als ze het hebben over 'groot' zijn…

Achmea geeft financiële les op basisscholen
Achmea is één van de bedrijven die de Week van het Geld ondersteunt. De verzekeraar neemt deel aan het gastlesprogramma 'Bank voor de Klas', waarin 3.300 gastlessen aan 100.000 kinderen worden gegeven (Achmea is lid van de Nederlandse Vereniging van Banken, vandaar). Om zo'n gastles over financiële educatie leuk en laagdrempelig te houden, hebben de banken het spel Cash Quiz laten ontwikkelen. Het spel brengt de dialoog op gang over omgaan met geld. Het spel wordt na afloop van de gastles geschonken aan de school zodat het later nogmaals gespeeld kan worden door de kinderen.

iPad-app helpt kinderen leren omgaan met geld
Annelou van Noort, schrijfster van het succesvolle zakgeldboek Tel je Geld, presenteert in deze week haar nieuwe iPad-app Kidz 'n Cash, waarmee kinderen van 6 tot 12 jaar spelenderwijs bekend raken met dingen als zakgeld, dingen kopen, geld sparen en geld opnemen met een pinpas. Het betreft een educatieve Nederlandstalige app waarmee kinderen niet alleen hun cash geld kunnen beheren (munten en biljetten), maar ook leren wat 'plastic geld' betekent (in de vorm van een virtueel banksaldo).

Andere organisaties die een bijdrage leveren zijn bijvoorbeeld Bart Smit (het Jumbo-zakgeldspel tegen gereduceerd tarief), Hi (kinderen meer leren over mobiel bellen en de kosten die daarbij komen kijken), Lidl (gastlessen 'Boodschappen doen met een lijstje'), NTR (aandacht aan het omgaan met geld in Schooltv-programma’s) en PostNL (een eigen persoonlijke ansichtkaart over 'als ik later groot ben').

*De derde editie van de Week van het geld is een initiatief van Wijzer in geldzaken en is er op gericht om kinderen in het basisonderwijs te leren omgaan met geld. Door kinderen al jong financieel bewust te maken, wordt de basis gelegd voor financiële zelfredzaamheid op volwassen leeftijd. Immers, jong geleerd is oud gedaan.

Kids en Jongeren Marketing blog website is van Euroforum BV. Privacy statement | Cookie statement | Copyright © 2021