[Jongerentaal] Mobiele begrippen staan centraal in Van Dale Woord van het Jaarverkiezing 2015

Van Dale is de Woord van het Jaarverkiezing weer gestart. De woordenboekenuitgever nomineerde tien nieuwe woorden uit 2015 die strijden om de titel — de winnaar van deze top 10 wordt hét officiële Van Dale Woord van het Jaar 2015. De verkiezing kent ook publieksnominaties; de afgelopen weken heeft het Nederlandse publiek door het insturen van nieuwe woorden in vijf categorieën mooie nieuwe woorden genomineerd. En eigenlijk zijn die interessanter, al is het maar omdat er een categorie ‘jongerentaal’ is. 

In de categorie ‘jongerentaal’ kan gestemd worden op de volgende woorden:

  • dronie (met een drone gemaakte selfie);
  • fishgape (selfie met een zwoele blik en geronde lippen, gemaakt door het imiteren van een vis die in het water het geluid ‘blub’ maakt);
  • smexy (intelligent en beschikkend over sexappeal (portemanteauwoord van smart en sexy));
  • tinderellasyndroom (verschijnsel dat men zo afhankelijk is geworden van datingapps, zoals Tinder, dat men niet meer goed in staat is in real life te flirten en te daten (woordspeling van Tinder en Cinderella));
  • periscopen (livestreamen met behulp van de app Periscope).

Kortom, louter woorden die aan het gebruik van smartphones te linken zijn, bovendien nogal op het uiterlijk gericht. Trek je conclusie.

Ook in de overige categorieën ontkom je niet aan woorden die een technologische oorsprong hebben: in de categorie ‘lifestyle’ is appnek (overbelasting van de nek als gevolg van veelvuldig gebruik van een smartphone, mogelijk leidend tot vergroeiing van de ruggengraat) genomineerd, in het rijtje ‘sport & amusement’ staat onder andere speeljuweel (op het lichaam gedragen kleinood met spelfunctionaliteiten, zoals een smartwatch) en voor wat betreft ‘economie’ maakt fygitaal (digitale dienstverlening combinerend met service in fysieke kantoren) kans om te winnen.

Mooi dat deze jaarlijkse verkiezing tevens een tijdsbeeld schetst — het is het jaar van poortjesspringers, selfiedoden, stoppeltattoos, robothotels, vredespianisten en uberisering — maar eh… je zou zomaar kunnen concluderen dat we in een rare tijd leven.

Stemmen kan tot en met 14 december 2015, 17.00 uur. Een dag later wordt de uitslag bekendgemaakt.

[Foto: een #fishgape van Instagram-gebruiker @einigri v]

Update (15/12): In de categorie jongerentaal kreeg ‘tinderellasyndroom’ de meeste stemmen (34%), in de categorie lifestyle won ‘appnek’ (33%).

Voor wie denkt betere uitingen te kunnen maken: de NIX18 poster- en bannergenerator

Op Twitter deelde journaliste Lisa Bouyeure vandaag een fotootje van een poster uit de NIX18-campagne*, in haar woorden een mooi voorbeeld van “volwassenen die nog game denken te hebben.” Nu is ze zelf ook geen 16 meer, maar de regel dat je in jongerenmarketing geen jongerentaal-om-hip-over-te-komen gebruikt zou inmiddels bij íedereen bekend moeten zijn. En dan zet je dus niet ‘nog ff no smoke’ op een poster — een miskleun, terwijl de video’s en andere campagnematerialen van Roorda Reclamebureau voor een groot deel wel geslaagd zijn.

Hoe dan ook, een ieder die het beter weet, kan eigen ‘materiaal van NIX’ maken. Sinds begin dit jaar staat namelijk een poster- en bannergenerator online. Op eenvoudige wijze kunnen geïnteresseerden bijvoorbeeld een banner voor hun website of een poster voor hun club, school of vereniging maken. Tekstje invullen, een achtergrondkleur kiezen of een foto uploaden, en hup, downloaden maar. Wie het heel eenvoudig houdt, krijgt dan zoiets:

foreholte nix

Daarnaast is een toolkit beschikbaar met informatie en hulpmiddelen om de dampagne te ondersteunen. Zo zijn huisstijlelementen als logo’s, flyers en video’s beschikbaar.

*De NIX18-campagne is een initiatief van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en een groot aantal partners, met als doel het versterken van de sociale norm ‘niet drinken en roken tot je 18de’. De campagne richt zich op de hele samenleving, meer in het bijzonder de omgeving van jongeren; iedereen zou het normaal moeten gaan vinden als jongeren voor hun 18de niet roken of drinken.

‘Aanmodderfakker’ genomineerd voor Woord van het Jaarverkiezing in categorie jongerentaal

Van Dale nomineerde tien nieuwe woorden uit 2014 die strijden om de titel ‘Woord van het Jaar’. De verkiezing, sinds 2007 georganiseerd door woordenboekenuitgeverij, kent ook publieksnominaties. De afgelopen weken hebben Nederlanders door het insturen van nieuwe woorden in vijf categorieën nieuwe woorden genomineerd. Het woord ‘aanmodderfakker’ is genomineerd in de categorie jongerentaal. Het is is een samenvoeging van de woorden aanmodderen en motherfucker, en staat synoniem voor ‘lamzak’.

Aanmodderfakker is de titel van de film van regisseur Michiel ten Horn, onlangs met drie Gouden Kalveren bekroond tijdens het Nederlands Film Festival. Actrice Juliette van Ardenne bedacht het woord naar aanleiding van haar aanmodderende vriend. De film gaat over de eeuwige student Thijs, die op relaxed tempo door zijn leven vol bier, chicks en een occasional shift in een mediagigant sloft. Als hij weer eens een wasje wil draaien bij zijn zus treft hij daar de oppas aan: Lisa, een zestienjarig meisje met torenhoge ambities. Deze ontmoeting boort bij Thijs een diep weggestopte onvrede over zijn eigen passieve leven aan.

[youtube http://www.youtube.com/watch?v=-qx_1yRLPho]

Dit zijn de vijf nominaties in de categorie jongerentaal:

  • Aanmodderfakker (iemand zonder ambities die niet verder komt in het leven, lapzwans);
  • Churchie (in de kerk, tijdens een dienst of mis gemaakte selfie);
  • Facebookvoyeur (iemand die zelf geen of nauwelijks postings plaatst op Facebook maar wel geregeld de statusupdates van zijn Facebookvrienden raadpleegt);
  • Fotobommen (een foto of selfie van een ander verpesten door (in een vreemde pose) op de achtergrond in beeld zichtbaar te zijn);
  • Onesie (ruimzittend, uit één deel bestaand huis- of pyjamapak dat alleen hoofd, handen en voeten vrijlaat, gewoonlijk met een ritssluiting aan de voorkant, soms met een capuchon).

Stemmen kan hier tot 15 december 2014, 12.00 uur. De volgende dag worden de winnaars bekendgemaakt.

Update (16/12): Met 17,8% van de stemmen is ‘dagobertducktaks’ winnaar van deze verkiezing en gaat het woord de geschiedenis in als het officiële Van Dale Woord van het Jaar 2014. In de categorie jongerentaal werd het meest gestemd op ‘aanmodderfakker’ (28%), net voor ‘onesie’ (27%), dat in België wel won in deze categorie. In de categorie sport & amusement won selfiestick, gevolgd door ‘loomen’. In België was er dit jaar ook weer de verkiezing van het Kinderwoord van het Jaar, een samenwerking van Ketnet met de Jommekeskrant; de winnaar is ‘OMG’ (Oh My God).

Van Dale kiest ‘Woord van het Jaar 2013’: jongerentaal verengelst (als het om hypes gaat)

Er kan weer gestemd worden op het Van Dale Woord van het Jaar. Uitgever Van Dale nomineerde tien nieuwe woorden uit 2013 die strijden om die titel: boekface, comakijken, knikkebolziekte, koningslied, kopschopper, kweekburger, selfie, sletvrees, socialbesitas en voedselsjoemel. De verkiezing kent ook publieksnominaties; de afgelopen weken heeft het Nederlandse publiek door het insturen van nieuwe woorden in vijf categorieën (jongerentaal, lifestyle, sport/amusement, economie en politiek) kanshebbers aangedragen.

In de categorie jongerentaal staan de volgende vijf nieuwe woorden in het lijstje:

  • Catbearding (tijdelijke internethype waarbij mensen foto’s van zichzelf publiceren, waarbij ze een kat op zo’n manier voor hun gezicht houden dat het lijkt alsof ze een kattenbaard hebben);
  • Gameboyrug (kromgebogen, vergroeide rug van iemand die vaak voorovergebogen zit te spelen met zijn draagbare spelcomputer);
  • Phubben (het onbeschoft behandelen van anderen door in gezelschap, met name tijdens een gesprek, geregeld op de smartphone te kijken, berichten te versturen e.d.);
  • Shishapen (elektronische sigaret waarmee gearomatiseerde waterdamp kan worden geïnhaleerd);
  • Twerken (op seksueel suggestieve manier dansen, vooral op hiphopmuziek, waarbij vrouwen hun heupen schudden terwijl ze tevens hun billen een op en neer gaande beweging laten maken).

Niet echt typisch-Hollandsche taal, zo valt op. Nee, de tijdsgeest wordt gevat in Engelstalige hypes, grotendeels online bekend geworden. En da’s al tijden een trend op zich, hoewel veel van dit soort woorden net zo snel weer verdwijnen als dat ze opkomen. Of komt dat simpelweg omdat dergelijke kortstondige oprispingen uit het buitenland zijn komen overwaaien?

Ook in de categorieën lifestyle en economie komen trouwens opvallende, aan de digitale wereld gerelateerde, begrippen voor, zoals hashtagspel, technitis, wraakporno, bitcoinmiljonair, cookiemuur en digimunt.

Update (17/12): Tot hét officiële Van Dale Woord van het Jaar 2013 is ‘selfie’ gekozen (32% van de stemmen). In de categorie jongerentaal won ‘twerken’.

Wat wordt het Woord van het Jaar 2012 in de categorie jongerentaal?

Van Dale is weer op zoek naar het 'Woord van het Jaar'. De woordenboekuitgever nomineerde tien nieuwe woorden uit 2012, die strijden om de titel. Het lijstje blijkt een aardig tijdsbeeld te schetsen; gestemd kan worden op 'appconomie', 'bangalijst', 'facebookmoord', 'grexit', 'inbrekersrisico', 'mamaporno', 'nivelleringsfeestje', 'project X-feest', 'religiestress' en 'voetbalvrouwing'. De verkiezing kent ook publieksnominaties. De afgelopen weken heeft het Nederlandse publiek nieuwe woorden ingestuurd voor vijf verschillende categorieën.

De categorieën economie, politiek, lifestyle en sport/amusement laat ik even beschouwing, hoe noemenswaardig woorden als 'wrijftelefoon', 'koefnoentype' en 'gangnamstijl' ook zijn. Maar de genomineerde woorden op het gebied van jongerentaal kan ik je natuurlijk niet onthouden:

  • 'angrybirden': de game Angry Birds spelen;
  • 'booslim': fundamentalistische moslim, die in het openbaar agressief reageert op (vermeende) aantasting van zijn godsdienstige normen en waarden;
  • 'trollen': berichten plaatsen op internetfora om voorspelbare woede of scheldreacties uit te lokken;
  • 'whappen': whatsappen (informatie uitwisselen door middel van de mobiele dienst WhatsApp);
  • 'yolo': you only live once, gezegd als excuus als je iets leuks gaat doen, bijvoorbeeld uitgaan in plaats van huiswerk maken (ontleend aan de passage ‘You only live once: that's the motto, nigga, YOLO’ uit de hitsingle The Motto van Drake).

Op dinsdag 18 december wordt de uitslag bekendgemaakt.

Update (18/12):
Het officiële Van Dale Woord van het Jaar 2012 is project X-feest. In de categorie lifestyle won 'facebookrellen', in jongerentaal 'whappen', in sport/amusement 'gangnamstijl'.

Amsterdams bureau in Rotterdam: ‘Jouw taal is niet zijn taal’

Duizenden jongeren in Rotterdam hebben een taalachterstand. Met straattaal hebben ze geen moeite, maar een keurige sollicitatiebrief gaat ze minder goed af, net als het begrijpen van de lesstof op school. Deze jongeren realiseren zich vaak niet hoe nadelig dit uitpakt voor hun verdere loopbaan. Met de campagne ‘Jouw taal, Zijn taal’ wil de gemeente Rotterdam jongeren ervan bewust maken dat ze er met ‘fa waka’en ‘hé kil’ alleen niet komen.
 
Om er achter te komen of hun kennis van de Nederlandse taal voldoende is, kunnen jongeren terecht op de website jouwtaalzijntaal.nl. Hier kunnen ze testen of ze de *kuch* Nederlandse taal goed kennen (aanrader!), en vinden ze een overzicht van allerlei manieren om aan hun taal te werken. Dat kan via bijlessen op school en meedoen aan de Zomerschool, maar ook via allerlei apps, spelletjes (Wordfeud wordt genoemd!) en websites.

De eerste twee weken van oktober hangen op diverse (v)mbo-scholen en in de metro posters om jongeren over hun taalniveau aan het denken te zetten. Op televisieschermen in metrostation Beurs is een animatie te zien. De campagne bereikt de doelgroep buiten, daarom is ook een mobiele versie van de website ontwikkeld zodat jongeren overal op hun smartphone de test kunnen doen.

De boodschap die moet blijven hangen: zorg dat je de Nederlandse taal goed kent, want daarmee maak je het jezelf een stuk makkelijker.

[Creatie door YoungWorks, een bureau dat zetelt in hartje Amsterdam, maar niet te beroerd is om Rotterdam taalles te geven.]

PS  GroenLinks is geschokt dat de gemeente Rotterdam bijna een ton uitgeeft aan de campagne'' voor raadslid Nourdin el Ouali is dit 'eens, maar nooit meer'.

Kids en Jongeren Marketing blog website is van Euroforum BV. Privacy statement | Cookie statement | Copyright ©2019